10 Temmuz 2025 itibariyle başlayan 2. Sürgün yaş çay hasadı hız kesmeden devam ediyor. Hatta hız kesmenin de üzerine çıkmış makinelerle tarım nedeniyle giderek hızlanarak devam ediyor. Çay motorlarının yaygınlaşmasıyla yurt dışından gelen işçi sayısı azaldı. Çay motorlarıyla herkes kendi çayını toplamaya başlayınca artık para yurt dışına çıkmayarak yurt içinde kalıyor. Ancak çay motorunu alan tüm üreticiler de biran evvel çaylarını bitirmek isteyince bu kez fabrikalarda izdiham yaşanıyor. ÇAYKUR tarafından üreticiler sürekli acele etmemesi noktasında uyarılsa da bile isteye acele eden üreticiler nedeniyle çay satışı giderek zorlaşıyor. Bunu fırsata çeviren bazı özel sektör çay firmaları ise ucuz fiyattan üreticilerden çay alıyor.
“Motorla hızlı toplayınca yığıldı çay bile durdu bozmaya”
Üreticiler çay motorlarıyla toplamaya başlayınca ÇAYKUR’da izdiham olduğunun farkında olduklarını dile getiren Emine Uzun isimli çay müstahsili, özel sektörün de bunu fırsat bilerek çayı ya uzun vadeli ya da çay taban fiyatının altında aldığını dile getirerek “Alım yerine gidiyoruz çayı satamıyoruz, fazlalık almıyor. 1 ton çayım var devlete vermişim 300 kilo gerisini özel sektör çay firmasına vermişim. Özelde geçen seneye kadar peşin para veriyordu. Veriyorduk parayı hemen veriyordu. Şimdi vadeli almaya başladı. Ocak ayında verecek. Peşin satayım dersen de kilosunu 19 liradan alıyor. Motorla hızlı toplayınca yığıldı çay bile durdu bozmaya.” Dedi.
Aleyna Kar isimli bir başka çay müstahsili ise “Eşim özel sektör bir firmada çalıştığı için sadece Pazar günleri çay toplayabiliyor. Pazar günüden Pazar gününe topladığı için çok topluyor ama kontenjan olduğu için topladığımızın tamamını satamıyor. Bundan dolayı annem kendi çayını bitirip yardıma geldi. O da bu dertten mustarip. Çayı toplamasında bir sıkıntı yok, topluyoruz ama satamıyoruz. ÇAYKUR’a 1 ton satmamız gerekirken 300 kilo sattık gerisini özele sattık. Bu çayı da özele vereceğiz yine çünkü kontenjanımız az ne yazık ki. Makasla topluyoruz ama büyüklerimiz yine hızlı topluyorlar. Ama çay motoruyla daha da hızlı toplanıyor. Bu sefer ne oluyor çay alım yerleri doluyor. Alım yerimiz zaten küçük alabildiği kadar alıyor kamyon sıkıntısı var. Kamyon alım yerini boşaltmıyor. Kamyon boşaltacak ki biz mahalleli yeniden çay verelim. Herkes bitirdi bir tek biz kaldık. Çayımız geçiyor kırmızılaştı.” İfadelerini kullandı.
Çay makaslarıyla 10 günde hasat ettikleri çayı çay toplama motorlarıyla 4 günde topladıklarını dile getiren çay müstahsili Ahmet Çelik ise “3 ton çayım var. Normalde makasla bunu 10 günde hasat ediyorduk şimdi motorla 4 güne düşürdük. İş yükü baya azaldı yani. Normalde 45 gün hasat ettiğimiz çayı 25 güne düşürmüş olduk. İş yükü de kaldı ÇAYKUR’un üzerine. O yüzden de baya bir sıkıntı yaşıyoruz. Çayı görüyorsunuz baya geçti bunu da nasıl bekletsin müstahsil bekletemezsin bunu, bunun da bir zamanı var. Bu şimdi havalar sıcak iki üç güne geçiyor çay. ÇAYKUR’da sıkıntıda bizde sıkıntıdayız yani. İnşallah buna bir çözüm buluruz. Önce kotamızı veriyoruz ondan sonra geriye kalanı özele veriyoruz.” Dedi.
