Haber: Ozan Kağan Şahin - Eymen Şişman
Rize Belediyesi tarafından kente kazandırılan Rize Kültür ve Sanat Merkezi, geleneksel el sanatlarını yaşatan ustalara ev sahipliği yapmaya devam ediyor. Merkezde "Bitkisel Örücülük" alanında faaliyet gösteren Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Ayla Şamlı, doğadan topladığı bitkilerle Karadeniz'in köklü üretim hafızasını yeniden canlandırıyor.
Merakla Başlayan 20 Yıllık Yolculuk
Yaklaşık 20 yıldır bitkisel lifler ve mısır yapraklarıyla çalıştığını belirten Şamlı, bu zanaata olan ilgisinin çocukluk yıllarında dinlediği aile hikâyeleriyle başladığını ifade etti:
"Büyüklerimiz 1950'li, 60'lı yıllarda mısır yapraklarını saç örgüsü şeklinde örer, Asbette pazarına indirip satarak aile bütçesine katkı sağlardı. Ben bu hikâyelerle büyüdüm. O merak beni buralara taşıdı. İlkokuldan sonra açık öğretimle eğitimimi sürdürdüm, ardından El Sanatları bölümünü bitirdim. Hem usta öğreticilik yapıyorum hem de Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı unvanıyla bu mirası yaşatıyorum."
Kenevirin Yerini Alan Miras: "Isır Otu"
Bölgeye özgü lif bitkilerinin tarihsel önemine dikkat çeken Şamlı, özellikle ısırgan otuyla sıkça karıştırılan "ısır otu"nun geçmişte hayat kurtarıcı bir role sahip olduğunu vurguladı:
"Isır otu, ısırganla karıştırılan ama ondan farklı, yeşil bir yöresel ottur. 1970'li yıllarda kenevir üretimi yasaklanınca yöre halkı arayışa girmiş ve ısır otunu keşfetmiş. Bu otu bükerek dayanıklı iplere, gömleklere, yer yaygılarına dönüştürmüşler; hatta gemiler için halatlar ve urganlar üretmişler. Biz de dünü yarına taşımak, bu kadim bilgi kaybolmasın diye aynı heyecanla çalışıyoruz."
Doğal liflerden çanta, dekoratif eşya, sepet, iskemle gibi çeşitli dokumalar üreten Şamlı, açtığı atölye ile hem kültürel bilinci canlı tutuyor hem de yeni nesillere çevre dostu geleneksel üretim tekniklerini öğretiyor.